Kiedy idę coś załatwić do urzędu, to wiem z góry, że się nie uda. Przez ostatnie lata zmieniło się wiele, choćby to że urzędnicy przeważnie są mili, a większość informacji można znaleźć w internecie. Jednak już załatwić przez internet nie da się prawie niczego, nawet nie można pobrać banalnego druczku do wypełnienia. Procedury są prostsze, a przede wszystkim zniknęły gigantyczne kolejki. Jednak nadal jest tak, że petent od progu traktowany jest przez urząd jak podejrzany, który chce coś ukraść, nadużyć zaufania lub nakłamać. I ten petent musi udowodnić, że nie jest złodziejem, naciągaczem ani kłamczuchem. Urzędy są interfejsem łączącym obywatela z państwem, więc taki sam jest też generalny stosunek państwa do obywatela.

W dowodzie rejestracyjnym samochodu skończyły się rubryki na stempelki z corocznych przeglądów technicznych. O tym, że nie ma miejsca na kolejny stempelek dowiedziałem się podczas badania rok temu. Oczywiście mogłem to zauważyć wcześniej, ale rzadko czytuję dowód rejestracyjny. Dostałem zaświadczenie na oddzielnej kartce, którą włożyłem w dowód. Pan dodatkowo pouczył mnie, że muszę załatwić nowy dowód, żeby można było stemplować w tym dowodzie, a nie na karteczkach. W tym roku, gdy zbliżał się kolejny termin przeglądu, postanowiłem sprawę uporządkować. Task był prosty: wymienić dowód.

Nie, task nie był prosty. Oczywiście że nie. Gdyby był prosty, nie byłoby tematu. Na stronie internetowej urzędu znalazłem informację, co trzeba przygotować, ale po druczki już musiałem pojechać osobiście. Przygotowałem wszystko, sprawdziłem, czy wszystko mam, sprawdziłem jeszcze raz, czy wszystko mam, i pojechałem do urzędu. Oczywiście pojechałem z głębokim przeświadczeniem, że nic nie załatwię. Byłem tylko ciekaw sposobu, w jak urząd mnie spławi.

Na pierwszy problem natknąłem się już na wstępie. Na tablicach są naklejki autoryzacyjne, które też trzeba zmienić. Pani, która fizycznie ma te naklejki nakleić, nie może wyjść zza swojego biurka i przejść do zaparkowanego 20 metrów dalej samochodu. To petent musi jej te tablice podetknąć pod nos. Byłoby to proste, gdyby nie fakt, że tablice miałem przynitowane. Czemu? Już wyjaśniam.

Zdarza się, że źli ludzie kradną tablice, zostawiając przy nietkniętą tym resztę samochodu. Rzadko się to zdarza, ale się zdarza. I jest nieprzyjemne. Chodzi o czas i pieniądze stracone na wyrobienie nowych tablic w urzędach, na policji, w banku (jeśli ktoś ma kredyt), czy u ubezpieczyciela, ale nie tylko. Ważniejsze jest to, że numer rejestracyjny na zdjęciu z fotoradaru, czy nagraniu z TV przemysłowej jest dla sądu dowodem. Jeśli ktoś kradnie tablice, to zapewne w celu czasowego ich zamontowania na podobnym pojeździe, by zrobić nim coś, czego robić nie wolno. Jak wspomniałem zdarza się to rzadko, ale parę lat temu przytrafiło się mojemu kumplowi. Dlatego zamiast wkładać tablice w standardowe ramki, przynitowałem je do karoserii.

Demontaż takich tablic polega na rozwierceniu nitów, co skutecznie powstrzymuje złodziejaszków. Powstrzymało też mnie. Wobec braku wiertarki bezprzewodowej, nie pozostało mi nic innego, niż wrócić do domu. Państwo vs. obywatel 1:0.

Demontuję tablice, wkładam za szyby, żeby były widoczne, i jadę do urzędu, pchany niecierpliwością, co stanie się tym razem. Przedstawiam pani od naklejek nowe tablice i komplet dokumentów.
„Ale pan ma badania techniczne wstęplowane na kartce” – pani na to.
„Wiem, skończyły mi się rubryczki w dowodzie rejestracyjnym. Właśnie dlatego tu jestem. Po nowy dowód.”
„To zaświadczenie jest ważne przez miesiąc.”
„Nie, proszę spojrzeć na datę. Jest ważne przez rok. Został jeszcze prawie tydzień.”
„Badania techniczne, owszem, przez rok, ale zaświadczenie tylko przez miesiąc. Musi pan zrobić nowe badanie techniczne.”
„Przecież badanie techniczne jest ważne.”
„Ale zaświadczenie nie.”
Państwo vs. obywatel 2:0.

W drodze powrotnej za niemanie tablic zatrzymuje mnie policja.
Państwo vs. obywatel 3:0.

Jadę na badanie techniczne, tym razem pewny swego, bo samochód jest w pełni sprawny, a nawet odkurzony w środku. Nic z tego – podczas badania tablice muszą być przytwierdzone, a nie wetknięte za szybę. W sumie zrozumiałe, ale przecież na Boga Logiki, nie w tej sytuacji! Tłumaczenie nie skutkuje, a włożyć w ramki nie ma jak, bo nie ma ramek. Nitownicy też zwykle przy sobie nie noszę. Prawdopodobnie wystarczyłoby przykleić te tablice na czas badania na gumę do żucia. Ale chwilę wcześniej, bo w obecności pana mechanika, tak na bezczela, trochę się wstydzę.
Państwo vs. obywatel 4:0 do przerwy.

Osiemdziesiąt siwych włosów później, po przynitowaniu tablic i zrobieniu badania technicznego, znalazłem się w punkcie wyjścia. Kosztowało mnie to kilka godzin, kilka litrów benzyny i stówę za nadprogramowy przegląd. Oczywiście, że mogło być gorzej. Mogło być co najmniej 5:0. Policja mogła mi zholować auto bez numerów rejestracyjnych sprzed urzędu. Samochód musi mieć przymocowane tablice, nawet kiedy stoisz z nimi w kolejce do okienka.

Pointa będzie mocno liberalna. Prawda potwierdzona niezliczoną ilość razy mówi, że wszelkie monopole psują rynek. Monopol państwa nie jest żadnym wyjątkiem (przykład negatywny: Poczta Polska; przykład pozytywny: rynek ubezpieczeń). Gdyby dowody rejestracyjne były wydawane przez prywatne agencje, problem by nie istniał. Agent przyjeżdżałby do klienta i na miejscu, w dziesięć minut, załatwiał sprawę. Skoro jest to możliwe w innych dziedzinach (przykład pozytywny: rejestracja domen internetowych), czemu nie tu?

This entry was posted on Monday, 2010/05/31 at 23:00 and is filed under Blog, Zamyślenia, -. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.